Đây là điều khoản mà người mới thường lướt qua và người có kinh nghiệm thì đọc đầu tiên. Lý do rất đơn giản: nếu chính bên nhượng quyền mở thêm điểm bán ngay gần bạn, họ vẫn thu phí đủ còn bạn thì mất khách.
Vì sao điều khoản này quan trọng
Khách bánh mì hầu như không đi xa. Bán kính ảnh hưởng thực tế thường chỉ ba tới năm trăm mét.
Một điểm bán mới gần đó cắt ngay lưu lượng của bạn. Và thường là cắt rất mạnh trong tháng đầu.
Bên nhượng quyền vẫn có lợi khi mở thêm điểm. Họ thu thêm phí ban đầu và bán thêm nguyên liệu.
Lợi ích của hai bên không hoàn toàn trùng nhau ở điểm này. Đây là mâu thuẫn cấu trúc của mô hình.
Nhiều hợp đồng không ghi gì về khu vực. Nghĩa là họ được mở bất cứ đâu.
Có hợp đồng ghi chung chung là sẽ cân nhắc. Câu chữ không ràng buộc gì cả.
Điểm bán của bên nhượng quyền cũng là đối thủ. Nhiều hợp đồng chỉ cấm nhượng quyền cho người khác.
Kênh giao hàng làm khu vực mờ đi. Một điểm cách năm cây số vẫn giao vào khu bạn.
Cần điều khoản về cả điểm bán vật lý lẫn kênh giao hàng. Phần thứ hai hay bị bỏ sót.
Đây là điều khoản đáng thương lượng nhất. Nếu chỉ đòi được một thứ thì đòi cái này.
Hỏi thẳng về kế hoạch mở rộng trong khu vực. Và yêu cầu ghi vào hợp đồng.
Không có bảo hộ khu vực là rủi ro rất lớn. Cân nhắc kỹ trước khi chấp nhận.
Xác định phạm vi hợp lý
Bán kính theo mét là cách xác định phổ biến nhất. Ví dụ không mở điểm khác trong bán kính một cây số.
Nhưng bán kính không tính tới rào cản tự nhiên. Một con sông hay một đại lộ có thể chia cắt hoàn toàn hai khu.
Xác định theo phường hoặc theo khu dân cư thường hợp lý hơn. Phản ánh đúng hành vi đi lại của khách.
Xác định theo số dân trong khu vực. Một điểm bán phục vụ được bao nhiêu người.
Tính tới mật độ dân cư. Một cây số ở nội thành khác một cây số ở ngoại thành.
Tính tới giao thông. Đường một chiều và dải phân cách ảnh hưởng lớn.
Tính tới các điểm thu hút. Trường học, bệnh viện, khu công nghiệp.
Vẽ khu vực lên bản đồ và đính kèm hợp đồng. Rõ ràng hơn mọi mô tả bằng chữ.
Ghi rõ khu vực áp dụng cho cả điểm bán của bên nhượng quyền. Không chỉ cho bên nhận quyền khác.
Ghi rõ về kênh giao hàng trực tuyến. Ai được phục vụ khu vực nào.
Yêu cầu quyền ưu tiên mở điểm thứ hai trong khu vực. Nếu thị trường đủ lớn thì bạn được mở trước.
Cụ thể hoá càng nhiều càng tốt. Mơ hồ luôn bất lợi cho bên yếu hơn.
Thương lượng
Đưa vấn đề này ra sớm trong quá trình đàm phán. Trước khi bàn tới các chi tiết nhỏ.
Hỏi hệ thống hiện có bao nhiêu điểm trong khu vực đó. Và kế hoạch mở thêm.
Yêu cầu cam kết bằng văn bản. Lời hứa miệng không có giá trị.
Chấp nhận đổi lấy chỉ tiêu doanh thu. Bên nhượng quyền thường đồng ý nếu bạn cam kết hiệu quả.
Chấp nhận phí cao hơn để đổi lấy khu vực rộng hơn. Phép tính đáng làm.
Đàm phán quyền ưu tiên nếu không được độc quyền. Bạn được mở điểm tiếp theo trước người khác.
Yêu cầu bồi thường nếu họ vi phạm. Mức cụ thể chứ không để mở.
Yêu cầu quyền chấm dứt không phạt nếu họ vi phạm. Lối thoát công bằng.
Ghi rõ thời gian áp dụng. Suốt thời hạn hợp đồng chứ không phải chỉ năm đầu.
Hỏi các chủ cửa hàng hiện tại họ có được bảo hộ không. Và thực tế có được tôn trọng không.
Cảnh giác nếu họ từ chối bàn về điều này. Dấu hiệu rõ về ý định của họ.
Sẵn sàng bỏ qua thương vụ nếu không đạt được. Rủi ro quá lớn để bỏ qua.
Khi khu vực bị xâm phạm
Đọc lại hợp đồng trước khi phản ứng. Xác định chính xác điều khoản nào bị vi phạm.
Thu thập bằng chứng. Địa chỉ, ảnh, ngày khai trương.
Đo khoảng cách chính xác. Trên bản đồ và trên thực địa.
Gửi văn bản chính thức cho bên nhượng quyền. Không chỉ gọi điện.
Yêu cầu giải thích và phương án xử lý. Với thời hạn cụ thể.
Ghi nhận thiệt hại doanh thu. So sánh trước và sau.
Thương lượng bồi thường hoặc giảm phí. Giải pháp thực tế nhất.
Cân nhắc quyền chấm dứt hợp đồng. Nếu hợp đồng cho phép.
Nhờ luật sư nếu thiệt hại lớn. Và nếu bên kia không hợp tác.
Nói chuyện với các chủ cửa hàng khác. Nếu nhiều người cùng bị thì tiếng nói mạnh hơn.
Giữ mọi trao đổi bằng văn bản. Từ đầu tới cuối.
Phòng vẫn hơn chữa. Đây là lý do phải thương lượng kỹ từ đầu.
Trường hợp không có độc quyền
Một số hệ thống không cấp độc quyền cho gói nhỏ. Đây là thực tế phổ biến với mô hình kiosk.
Nếu vậy thì phải tính rủi ro vào kế hoạch tài chính. Giả định doanh thu giảm hai mươi phần trăm khi có điểm mới gần đó.
Chọn vị trí có rào cản tự nhiên. Trong toà nhà, trong trường học, trong khu công nghiệp.
Chọn vị trí mà khó có chỗ thứ hai. Đặc điểm bảo vệ tự nhiên.
Xây khách quen thật mạnh. Quan hệ cá nhân là thứ điểm mới không có.
Tập trung vào dịch vụ và tốc độ. Lợi thế bạn kiểm soát được.
Theo dõi thông tin mở điểm mới. Biết trước thì chuẩn bị được.
Cân nhắc mô hình vốn thấp hơn. Giảm thiệt hại nếu bị cạnh tranh.
Đàm phán ít nhất quyền được thông báo trước. Ba tới sáu tháng trước khi họ mở điểm gần.
Hoặc đàm phán quyền được ưu tiên mở điểm đó. Biến rủi ro thành cơ hội.
Cân nhắc thương hiệu khác nếu rủi ro quá lớn. Có nhiều lựa chọn trên thị trường.
Quyết định với mắt mở. Chấp nhận rủi ro là được, nhưng phải biết mình đang chấp nhận gì.
